Waarom is een #stem-selfie slecht?

Stem-selfie, slecht idee

Dat ook D66-ers aan stem-selfies doen, betekent niet dat democratie erbij gebaat is.

De afgelopen jaren is er een duidelijke stijging zichtbaar in het aantal mensen dat op social media vertelt wat ze gestemd hebben. Vaak wordt dit vergezeld door een stem-selfie, van de poster met het door hem of haar ingevulde stembiljet. Moet kunnen, toch?

Wat mij betreft niet. En daar heb ik, naar mijn idee, een hele goede reden voor. Helaas een reden die veelal op onbegrip stuit. Dus bij dezen een poging om het helder toe te lichten.

Om te beginnen wil ik mijn standpunt onderbouwen met een verwijzing naar de Grondwet. Dit document, waarin allerlei slimme dingen staan, zegt in artikel 53 (over de verkiezingen voor de Staten-Generaal), lid 2: “De verkiezingen worden gehouden bij geheime stemming.”. Iets soortgelijks staat in de Gemeentewet, artikel 31  dat gaat over stemmingen over personen: “De stemming over personen voor het doen van benoemingen, voordrachten of aanbevelingen is geheim.”

Waarom nu zo geheimzinnig doen? Waarom zou je niet mogen uitkomen voor je mening? Dat wordt me vaak gevraagd.

Mening verkondigen en Stem-selfie; twee verschillende dingen

Ho, even! Dat is iets anders. Uitkomen voor je mening is één ding. Zeggen wat je gaat stemmen (of wat je gestemd hebt) is prima. Het tonen van je stembiljet is echter iets heel anders. Want ik kan luidkeels verkondigen dat ik, ik noem maar wat, op de Christen Unie ga stemmen. Maar in het stemhokje kan ik alsnog besluiten om juist D66 of SGP te stemmen. Daarna kan ik buiten weer net zo hard roepen dat ik Christen Unie heb gestemd. In het stemhokje ben ik vrij om me te laten leiden door mijn eigen overtuigingen. Door het tonen van je stembiljet met een stem-selfie, onderwerp je jezelf aan controle op je stemgedrag. Daar kun je voor kiezen, ja. Maar slim is het niet.

Want daarmee creëer je ook peer pressure. Want als iedereen in je dorp zijn stembiljet deelt en jij niet… tja, dan zul je wel wat te verbergen hebben. Dat moet haast wel? En als al je VVD-vrienden trots met hun biljet zwaaien en jij niet, tja…dan zul je wel een vuile socialist zijn en kun je je verdere politieke ambities misschien wel vergeten. Waarna iemand zich herinnert dat het al een tijd geleden is dat je een rondje hebt gegeven, wat ook weer als bewijs van je verderfelijke socialistische inborst geldt. En dat terwijl je misschien wel iets anders “rechts” stemde, maar je gewoon niet kon vinden in het programma van deze verkiezingen.

Door selfies met je stembewijs de wereld in te werpen bewijs je de vrije verkiezingen dus geen dienst. Je creëert juist sociale druk en draagt daarmee bij aan een vorm van dwang op mensen om vooral sociaal wenselijk te stemmen. Daarmee zaag je aan de stoelpoten van onze democratie, zoals vastgelegd in bovengenoemd Artikel 53. Goed, we zijn elk maar een individu, dus onze zaag is wat bot. Maar met zoveel zagen kun je, hoe bot ze ook zijn, uiteindelijk alsnog door die stoelpoot heenkomen.

En daar heb ik niet zo zin in. Ik wens niet te worden onderworpen aan controle op mijn stemgedrag, hoe subtiel ook. Ik wens niet onderworpen te worden aan groepsdruk bij de politieke keuzes die ik moet maken.

Maar wat ik nog minder wil, is bijdragen aan een beweging waardoor anderen zich gecontroleerd zouden voelen. Hoe verwerpelijk ik je politieke denkbeelden ook zou kunnen vinden, binnen een echte democratie is daarvoor de ruimte. En niemand is verantwoording schuldig aan een ander. Niemand.

En daarom zal ik nooit mijn stembewijs met je delen.

This entry was posted in Nederland, Overpeinzingen, politiek and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply