Politiek: trouw aan je partij, of aan je idealen?

Stem!
Gebruik je stemrecht

Ik ben, voor zover als mijn politieke geheugen teruggaat, altijd een zwevende kiezer geweest. Hoewel ik een “natuurlijke neiging” tot bepaalde partijen heb, is mijn stemgedrag verre van consistent te noemen.

In het verleden heb ik onder meer gestemd voor de VVD, de ChristenUnie, Groenlinks en D66. Ik heb zelfs ooit een keer (in 2002) de jeugdzonde begaan op Jan-Peter Balkenende te stemmen (achteraf gezien waarschijnlijk bij gebrek aan beter). Inderdaad, mijn politieke voorkeur ligt iets rechts van het centrum.

Als gesprekken op politiek kwamen, kwam altijd op een gegeven moment de vraag voorbij: “Wat ga jij de komende verkiezingen stemmen?” Een vraag die altijd weer goed is voor een discussie over de sterke punten, zwakke punten en blunders van bepaalde politieke voormannen.

Een jaar geleden ben ik echter (weer) lid geworden van D66. Sindsdien krijg ik de vraag: “Waarom zou ik op D66 moeten stemmen, net als jij? ”

Op zich een logische vraag, met een logische verschuiving van de focus. Of niet?

Voorhoeve

Een paar dagen geleden verscheen het bericht in de media dat oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve (VVD) van plan is om op D66 te stemmen. Wat minder prominent werd ook gemeld dat Voorhoeve sinds een jaar D66-lid is, maar dat is schijnbaar minder belangrijk. Voorhoeve vindt het niet te verteren dat de VVD weigert uit te sluiten met de PVV te regeren. Een partij die, aldus Voorhoeve, soms handelt in strijd met de liberalistische beginselen.

Deze “switch” was die dag een belangrijk gespreksonderwerp (althans, onder de mensen die politiek nog een beetje kan boeien). En dat Trouw dit artikel naar buiten bracht, suggereert dat hier iets bijzonders aan de hand is.

Trouw aan je partij, of aan je ideeën?

Bij mij roept dit eigenlijk een ongemakkelijk gevoel op. Want waarom is dit bijzonder?

Omdat er blijkbaar nog steeds een beeld bestaat dat als je eenmaal lid wordt van een partij, je deze partij tot het eind der tijden moet steunen. Dat je altijd op deze partij moet stemmen. Dit beeld is, naar mijn bescheiden mening, een beetje achterhaald. Ten tijde van de verzuiling was het misschien een geldig concept, maar in onze tijd slaat het nergens meer op.

Okay, ik weet dat er inderdaad nog mensen zijn die blindelings stemmen: plattelanders voor het CDA, de volksbuurten gaan massaal voor de SP enzovoort.

Maar wat betekent dit voor de politiek? Blindelings stemmen is een uiterst kwalijke zaak voor onze democratie. Want blinde trouw betekent weinig verschuivingen in het machtsveld. In het meest extreme geval zorgt dit ervoor dat de partij die het machtigste is eigenlijk overal mee weg kan komen, want die electorale afstraffing… die komt toch niet.

Gelukkig hebben we tegenwoordig een enorm arsenaal aan zwevende kiezers.

Maar schijnbaar mag je, volgens de media, als lid van een partij geen eigen mening meer vormen? Waarom zou je groots melden dat een VVD-lid besluit om, God Forbid, op iets anders te stemmen?

Maar raad eens…? Partijtrouw is passé!

In mijn optiek is de democratie het meest gebaat bij kiezers die nadenken. Elke keer opnieuw. Steeds weer. Mensen die – op zijn minst- minstens drie kieskompas-achtige sites bezoeken, de test invullen, het resultaat bekijken en dan vergelijken op welke punten een partij met hun ideeën overeenkomt of afwijkt. Nog beter is het natuurlijk als je de moeite neemt om partijprogramma’s door te nemen.

Stem vanuit je eigen ideeën, normen, waarden en idealen. De wereld zou een stuk mooier zijn als iedereen helder krijgt waar hij (m/v) voor staat, om vervolgens te kijken bij welke partijen deze ideeën het best vorm krijgen.

Pas je idealen niet aan aan je partij, maar zoek de partij die bij je idealen past.

PS: mocht je het je afvragen… ik stem D66.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.