Lux Sneak Preview: Black Swan

Filmposter Black SwanOorspronkelijk geplaatst op nijmegendirect.nl op 2/2/2011

De hint van de Sneak Preview was deze week duidelijk. Want “Requiem voor een Dans” kan natuurlijk alleen maar gaan over “Black Swan”. Als je de aankondiging van “Black Swan” leest denk je: dit is een film over ballet. Dat dacht ik in ieder geval wel. Het is dat ik met een groep had afgesproken de Sneak te bezoeken, want anders had ik de film gelaten voor wat het was. En dat zou een hele slechte beslissing zijn geweest.

Want “Black Swan” gaat niet over ballet. Oké, het speelt zich af op en rond het balletpodium, maar de film gaat over zoveel meer dan wat danspasjes. Hoofdfiguur Nina, dochter van een ex-danseres, wil dolgraag de hoofdrol vertolken in Het Zwanenmeer. Het is een film over ambitie, liefde voor de dans, afzien, passie, verwarring en de (te hoge?) druk die op mensen rust.

Dit wereldberoemde balletstuk van Tschaikovski draait om een meisje dat door Rothbart wordt betoverd. Overdag is ze een zwaan en alleen ’s nachts neemt ze haar menselijke gedaante weer aan. De enige manier waarop deze betovering verbroken kan worden is wanneer ze de Echte Liefde vindt. En inderdaad: ze wordt verliefd op een prins, die ook op haar verliefd is. De betovering kan verbroken worden, maar dan komt een boosaardige vrouw op het toneel die er precies zo uitziet als de arme vervloekte meid. Maar waar de betoverde dame een wit verenkleed heeft, is de boosaardige tweelingzus getooid met zwarte veren. Helaas, de prins denkt dat het de vrouw is die hij liefheeft en laat zich verleiden. Hierdoor is de belofte van Ware Liefde verloren en beseffen beiden dat de betovering niet meer verbroken kan worden. In het originele ballet plegen de Prins en de Witte Zwaan zelfmoord.

Nina is de perfecte danseres voor de rol van Witte Zwaan: fragiel, onzeker, soms wat angstig, en perfectionistisch. Maar de grote uitdaging ligt bij het feit dat dezelfde danseres zowel de Witte als de Zwarte Zwaan moet vertolken. De vorige danseres was perfect voor die rol: ruw, passioneel, gedreven, perfect, maar tegelijkertijd zo destructief. Nina moet proberen om beide rollen in zichzelf te verenigen en moet daarom ook de Zwarte Zwaan in zichzelf ontdekken.

Black SwanDe zoektocht van Nina naar haar duistere kant doet denken aan Jekkyl en Hyde, maar vooral: aan het Zwanenmeer zelf. “Black Swan” toont een briljante gelaagdheid in de manier waarop het Zwanenmeer rondom het Zwanenmeer sluimert. Het is eigenlijk een moderne vertaling van het Zwanenmeer. Nina wordt heen en weer geworpen tussen het Witte en de verleiding van het Zwarte. We zien hoe ze worstelt met deze twee kanten van haar persoonlijkheid, terwijl ze tegelijkertijd ten onder dreigt te gaan aan de druk en spanning.

Door deze enorme stress is af en toe onduidelijk wat er nu gebeurt: is dit echt? Een droom, of is ze aan het hallucineren? Langzaam maar zeker begint ze de realiteitszin te verliezen. En als kijker ga je daarin mee.

Black Swan StillJe zit op het puntje van je stoel, gespannen, verward, af en toe met een lichte afkeer. Continu vraag je je af wat er aan de hand is en waar deze film nu uiteindelijk naar toe gaat. “Black Swan” is een aanrader voor de ballet-liefhebber, maar voor wie niets heeft met ballet (zoals ik) is het vooral een geniaal samenspel van beeld, suggestie, geluid en psychologie. Ik had van tevoren niet verwacht dat ik de hele film zou uitzitten, maar hij heeft me gegrepen en weigerde me los te laten. Het komt niet vaak voor dat ik met een grote smile een filmzaal uitkom, maar bij “Black Swan” heeft de smile nog geruime tijd op mijn gezicht gestaan.

De film laat zich in drie letters samenvatten: wow!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.